دلایل کاهش ارزش افغانی در مقابل دالرو

دلایل کاهش ارزش افغانی در مقابل دالرو
پرسش ها و عدلت ها:

1.قرار گرفتن اشخاص خلاف رشته و غیر مسلکی در وظایف کلیدی بانک مرکزی:
پرسش اول: چرا بانک مرکزی در جریان شانرده سال افراد متخصص و مسلکی را در این اداره استخدام ننموده است ، باتوجه به آنکه ما کادرهای متخصص بیکار داریم؟
از 16 سال تا به امروز افرادی را که حکومتهای افغانستان برای سمت های کلیدی و سیاست گذاری اقتصادی استخدام کرده اند اکثراْ خلاف رشته و غیر مسلکی بوده اند. گزینش این افراد در سمت های کلیدی سیاست گذاری اقتصادی خودش یک چالش بزرگ برای ثبات اقتصادی و اسعاری در کشور است. این افراد همواره به دلیل آنکه نمیدانستند با استفاده از سیاست های نامعقول اقتصادی ارزش پول افغانی را بشکل مصنوعی حفظ کردند. آنها نتوانستند با ابزار های پیچیده اقتصادی، مالی و بانکداری بازی کنند و از آن سیاست ها استفاده مؤثرنمایند.افغانستان یگانه کشور در روی کره زمین است که جز از سیاست واکنشی هیچنوع سیاست اقتصادی دیگر را اصلاْ در نظرنگرفت و استفاده نکرده است. سه دلیل برای بوجود آمدن این موضوع است.دلیل اول عدم ظرفیت کارمندان برای تعریف، طرح و تطبیق این سیاست هاست دلیل دوم: عدم اراده حکومت برای خود کفایی اقتصادی بوده دلیل سوم وجود او مافیای اقتصادی در کشور میباشد.سیاست نا معقول لیلام دالر
پرسش دوم: چرا بانک مرکزی سیاست اوکشن( عرضه دالر آمریکایی از طریق لیلام آن) یگانه ابزار معقول حفظ ارزش افغانی میداند درحالیکه هیچ کشور نظام بانکی و مالی خودرا متکی به این سیاست نامعقول نمی کند؟ درست است که این سیاست در اوایل آنگاهی که اقتصاد جهان آنقدر پیچشیده نبود در بعضی موارد این سیاست نتیجه درست داشت اما فکر نمیکنید که امروزه با پیچیده شدن روند اقتصادی جهان این سیاست کاربرد معقول ندارد؟
بانک مرکزی به وسیله لیلام دالر آمریکایی پول افغانی مازاد از نیاز اقتصاد کشور را که از یک طرف ریسک تورم را با خود دارد و از سوی دیگر از طریق تغییر نرخ تبادله کاهش ارزش خارجی پول افغانی را ممکن می سازد؛ از دوران ساقط میسازد. این عملیات بر اساس رهنمودهای هیای صندوق پولی بین المللی و هدایت هیات رهبری بانک مرکزی و به اساس تصمیم و فیصله

کمیته لیلام صورت میگیرد.اعضای مسوول این کمیته متشکل از یک فرد از اعضای عامل بانک مرکزی،آمر عمومی و مشاور خارجی ديپارتمنت سیاست پولی، مدیر عمومی و مدیر دارایی های ریزرف اداره عملیات بازار و نماینده ناظر کل بانک مرکزی میباشد. بالعموم دوبار در هفته(روزهای شنبه و سه شنبه) توسط دفتر عملیات بازار بانک مرکزی به راه انداخته میشود.سیاست اوکشن عبارتست از عرضه دالر آمریکایی از طریق لیلام آن. منظور از این سیاست کنترول جریان پول افغانی در داخل کشور و از طریق آن حفظ سطح قیمتها یعنی مبارزه با تورم و همینطور برای جلوگیری از انحرافات نرخ تبادله افغانی مقابل اسعار خارجی بالخصوص دالر آمریکایی و بالاخره به صورت غیر مستقیم در راستای ورود اثرات بر بیلانس تجارت مورد استقاده قرار میدهد.طوریکه قبلاْ نیز تذکر یافت افغانستان از گذشته ها از این سیاست استفاده میکند. در آنزمان که اقتصاد جهان آنقدر پیچیده نبود در بعضی موارد این سیاست نتیجه درست داشت اما امروزه هیچ کشور نظام بانکی و مالی خود را متکی این سیاست نامعقول نمی کند. البته نا گفته نماند که در بعضی موارد ناچار میتوان از این سیاست نیز استفاده کرد اما هیچگاه تنها با استفاده از این سیاست اهداف سیاست های اقتصادی را نمیتوانیم کسب کنیم.در کشورهای دیگر زمانیکه همه سیاست ها ناکام شوند و موثر نباشند درآنصورت برای مدت محدوداجازه استفاده از این سیاست داده میشود. اما بانک مرکزی افغانستان سیاست اوکشن را یگانه ابزار معقول حفظ ارزش افغانی میداند که قابل مکث است. استفاده از این سیاست نتایج منفیزیادی دارد مثلآ استفاده از این سیاست قیمت کالای صادراتی را در خارج به سطح قرار میدهد و ساحه رقابت صادر کنندگان را در خارج محدود تر میسازد. یکی از دلایل مهم کاهش صادرات و افزایش واردات کشور (کسر بیلانس تجارت) در طی ۱۴ سال اخیر میتواند حفظ نسبی ثبات ارزش پول افغانی در برابر دالر و سایر اسعار خارجی توسط سیاست اسعاری بانک مرکزی باشد.

انتقال غیر قانونی دالر از افغانستان:
پرسش سوم: برای بیروند شدن دالر از مرز افغانستان بانک مرکزی چی تدابیر را اتخاد نموده است؟

ضعف مدیریت بانک مرکزی افغانستان موجب فرار دالر بیرون از مرز افغانستان میشود. کشور های مانند ایران و پاکستان و دیگر کشور های نزدیک افغانستان همواره نیازهای دالری خود را از بازار افغانستان مرفوع می کنند. وقتی دالر از افغانستان بیرون میشود تاثیر اقتصادی آن روی ارزش افغانی اینست که تقاضا برای دالر در داخل افغانستان بیشتر میشود و در نتیجه ارزش افغانی به دالر تنزیل می یابد. اگر حکومت افغانستان این موضوع را جدی نگیرد هیچگاه نخواهد توانست به هدف ثبات در ارزش افغانی برسد.

تطهیر پول و تمویل تروریزم
پرسش چهارم : با آکه پارلمان افغانستان قانون منع تطهیر پول را به تصویب رساند افغانستان دارای قانون منع تطهیر پول است ، چرا بانک مرکزی هنوز نتوانسته است که جلو انتقال پول های غیر رسمی را بگیرد، هنوز هم انتقال پول از طریق صرافی ها غیر رسمی به شکل حواله انتقال پیدا میکند؟

یکی از مشکلات دیگر سر راه ثبات اسعار افغانی اینست که نظام بانکی و مالی افغانستان همواره شکار تطهیر پول و تمویل تروریزم میشود. حکومت در این راستا حتی نتوانسته از انتقال پولهای غیر رسمی مثلاْ حواله و بانکهای غیر معیاری را بگیرد. گفته میشود در موضوع تطهیر پول و تمویل تروریزم دست های رده های بالای حکومت افغانستان، و حتی مافیای خارجی نیز دخیل است. گزارشها حاکی است که مافیای خارجی بانکهای افغانستان را بعنوان یک فابریکه تطهیر پول استفاده میکنند. در سال گذشته وضعیت بانکداری و مالی کشور آنقدر وخیم شد که کامرز بانک(Commerz Bank) خود را از افغانستان کشید و دیگر نخواست بعنوان یک بانک متناظر با بانکهای افغان همکار باشد، ستاندرد چارترد بانک(Standard Chartered Bank) شعبه خود را در افغانستان مسدود کرد. بانکهای افغانستان نزدیک بود به لست سیاه سازمانها و بانکهای جهانی بیفتد که قانون مبارزه علیه تطهیر پول و تمویل تروریزم تصویب و توشیح شد. وقتی پولهای سیاه تطهیر میگردد یا به تروریستان بشکل تمویل میرسد از یک طرف میزان جرم در کشور بیشتر میشود از طرف دیگر پول از افغانستان فرار میکند. همچنان تاثیرات منفی روی مولفه های دیگر اقتصادی و سیاستهای اقتصادی نیز داردکه نتیجه تاثیر این جریانها کاهش درارزش افغانی است.

نبود بازار اسهام و پول :
پرسش پنجم : چرا بانک مرکزی اقدام به تاسیس بازار سهام تاهنوز نکرده است؟

افغانستان در تمام کره زمین یگانه کشوری است که بازار اسهام یا بازار پولی ندارد.باوجودیکه میدانیم بدون داشتن یک بازار اسهام پویا هیچگاه منطقی نیست که حرف از ثبات در ارزش پول یا هم حرف از ثبات اقتصادی بزنیم. اما حکومت افغانستان در این زمینه سهل انگاری کرده و نتیجه اش این است که ما رشد اقتصادی و انکشاف اقتصادی مناسب نداریم و عملاْ داخل بحران اقتصادی شدیم. پس یکی از علت های عدم ثبات اسعار افغانی نبود بازار اسهام بشمار میرود.

کاهش حجم پول پمپ شدنی در بازار:
پرسش ششم : چرا لیلام دالر بخاطر حفظ ارزش افغانی در این اواخر پاین آمده است؟

در سالهای پيش بانک مرکزی در یک هفته در حدود ۸۰ الی ۱۰۰ میلیون دالر را برای حفظ ارزش افغانستان پمپ میکرد اما در این روزها بانک مرکزی از ۲۰ الی ۳۰ میلیون افغانی در این زمینه استفاده میکند. معاون اول بانک مرکزی آقای خان افضل هده وال ادعا داشت که بانک مرکزی عمداْ ارزش افغانی را میخواهد کاهش دهد اما بنظر میرسد این ادعای بانک مرکزی بی اساس بود چون امروزه کارمندان ارشد بانک مرکزی برای تنزیل بیش از حد افغانی در برابر دالرسخت نگران هستند.

رفتن حجاج برای حج:
پرسش هفتم : بانک مرکزی چرا اقدام برای بیرون شدن دالر از طریق حجاج نمیکند؟ چرا بانک مرکزی تدابیر را پیش روی نمیگیرد که حجاج جهت رفع نیازمندی خود پول افغانی را با پول رسمی عربستان ریال عوض چنج کنند تا توانسته باشیم سالانه از بیرون شدن ملیون ها دالر از مرز های افغانستان جلوگیر نمایم؟

یکی از عوامل دیگر کاهش در ارزش افغانی رفتن حجاج بطرف عربستان سعودی برای ادعای فریضه حج است. وقتی حجاج از افغانستان بطرف عرب حرکت می کنند یک مقدار پول دالر با خود انتقال میدهند یعنی افغانی را باید به دالر تبدیل کنند و دالر با خود داشته باشند. گفته میشود حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلون دالری امریکایی توسط این افراد سالانه به عربستان سعودی انتقال داده میشود. برای بدست آوردن دالر این افراد افغانی را به دالر تبادله میکنند و نتیجه آن این است که عرضه دالردر بازار کاهش و ارزش دالر افزایش میباید و در مقابل ارزش افغانی کاهش میابد.

انجام مبادلات با دالر، کلدار و تومان
پرسش هشتم : چی اقدامات را تا هنوز بانک مرکزی در راستای منع مبادلات با اسعار خارجی در افغانستان انجام داده است؟

ما موارد را داریم و شاهد آن هستیم باتوجه آنکه مبادلات با اسعار خارجی نظر به قانون دافغانستان بانک جرم پنداشته میشود چرا در افغانستان مبادلات بزرگ اقتصادی در کل به دالر و کلدار صورت میگیرد؟ حتی بانک مرکزی خودش خلاق قانون قرار داد های خودرا به دالر و معادل دارام انجام میدهد ؟

زمانی اسعار یک کشور میتواند پایدار باشد که در قدم اول در تمام مبادلات داخلی کشور استفاده گردد. اما بدبختانه افغانی نه تنها که در خارج از افغانستان قابل اعتماد نیست در داخل افغانستان نیز استفاده ناچیز دارد. باوجودیکه انجام مبادلات با اسعار خارجی بر اساس قانون د افغانستان بانک جرم پنداشته میشود، ما شاهد بکارگیری گسترده اسعار خارجی در افغانستان هستیم. در افغانستان مبادلات بزرگ اقتصادی در کل به دالر و کلدار صورت میگیرد. در حوزه غربی افغانستان تومان نیز رایج است. اگر بشکل آماری حرف بزنیم در افغانستان تقریباْ ۹۰ در صد مبادلات بزرگ با دالر یا کلدار و متباقی ۱۰ درصد به افغانی صورت میگیرد. حتی بانک مرکزی خودش خلاف قانون خودش قراردادهای خود را به دالر و معادل دالرانجام میدهد و علتش نوسان غیر قابل اعتماد در اسعار افغانی و عدم اطمینان گروهای خارجی به افغانی عنوان میکنند. تا زمانی افغانی پول مورد اعتماد نخواهد شد که مولفه های دیگر اقتصادی احیا نگردد و افغانستان از یکطرف شاهد رشد اقتصاد پایدار و کارا و از طرف دیگرثبات سیاسی نداشته باشد. در این حال بانک مرکزی هم تا اکنون نتوانسته از انجام مبادلات با استفاده از پولهای خارجی مانع شود. یکی از علتهای اساسی کاهش در اسعار افغانی استفاده نه کردن افغانی در مبادلات داخلی کشور است. بخاطریکه عدم استفاده از افغانی موجب کاهش در تقاضای افغانی میگردد و این وضعیت ارزش افغانی را در بازار کاهش میدهد. قاچاق دالر به بیرون از کشور گزارش های وجود دارد که قاچاق دالر به یک تجارت خوب پر درآمد در این اواخر تبدیل شده است و تنها روزانه پنج ملیون دالر از مرز های افغانستان تنها به ایران قاچاق میشود، بانک مرکزی در این راستا چی اقدامات نموده است؟ بیشترین قاچاق دالر توسط سرافان و دلالان از طریق حواله سرای شهزاده صورت میگیرد حکومت با آن که میداند چی اقدامات را در این راستا انجام داده است؟ قاچاق دالر از طرق میدان های هوای موارد دیگر است که توسط زومندان و اراکین بلند پایه صورت میگیرد جهت نظارت و مانع شدن بانک مرکزی چی اقدامات را در میدان های هوای اجام داده است و بیشترینه دالر از طریق دروازه های وی آی پی خروجی میدان ها صورت میگیرد، چرا نظارت بانک مرکزی در این قسمت ضعیف است؟
و قاچاق دالر از طریق مرز های طویل که با ایران و پاکستان داریم صورت میگیرد، بخاطر جلوگیری و مانع شدن بانک مرکزی چی اقدامات در مرز ها انجام داده است

Write a Reply or Comment

Your email address will not be published.